COLUMN – Van straatmaker naar buurtmaker

In de wereld van de bestrating is het al decennia hetzelfde refrein: de opdrachtgever vraagt uit, de laagste prijs wint, en de aannemer voert uit. “Steen eruit, steen erin.”
Efficiënt? Zeker. Maar toekomstbestendig? Steeds minder.

Want de buitenruimte van een wijk is allang niet meer alleen een infrastructuurvraagstuk. Het is een sociale, ecologische én economische drager. Een plek waar gezondheid, ontmoeting, veiligheid en klimaatadaptatie samenkomen. En precies daar begint het verhaal van Fronik en Veekens — twee aannemers die durven te zeggen: “Wij kunnen méér betekenen voor een wijk dan alleen een nieuw straatje leggen.”

Ze staan aan de start van een traject dat perfect aansluit bij de ambities van Toekomstgerichte Wijk: wijken creëren waar bewoners zich thuis voelen, waar verbinding vanzelf ontstaat en waar de inrichting van de buitenruimte bijdraagt aan duurzaamheid en welzijn. Samen met ons doorlopen ze een tweejarig SLIMtraject om te groeien van uitvoerder naar dienstverlener — van straatmaker naar buurtmaker.

Waarom deze beweging nodig is

Fronik en Veekens zien dagelijks wat goed ontwerp doet met een wijk. Een boom kan ziekteverzuim verlagen. Een slim geplaatst parkje verbindt mensen die anders langs elkaar heen leven. Veilige looproutes, schaduwrijke plekken, ruimte voor waterberging — het maakt wijken niet alleen mooier, maar gezonder en toekomstbestendiger.

Die inzichten sluiten naadloos aan bij de Sustainable Development Goals (SDG’s). Maar nog belangrijker: ze sluiten aan bij wat bewoners voelen. Want je kunt een straat technisch perfect opleveren, maar daarmee heb je nog geen leefbare wijk. En precies dat zien deze aannemers nu als hun toekomst: bijdragen aan de kwaliteit van leven.

De reis van leverancier naar dienstverlener

In het traject dat we samen met hen doorlopen, kijken we niet alleen naar wat ze doen, maar vooral naar wie ze willen zijn in de wijk:

1. Ambitie bepalen: Hoe ziet de ideale wijk eruit, en welke rol kunnen aannemers daarin spelen?
2. Gapanalyse: Waar sta je nu, en welke stappen zijn nodig om daar te komen?
3. Nieuwe dienstverlening ontwikkelen: Zoals het vernieuwende idee voor een turnkey participatietraject, waarbij de aannemer het participatieproces van de gemeente overneemt.
4. Competenties ontwikkelen: Denk aan dienstbaarheid, inlevingsvermogen, en voordenken over de impact op bewoners.
5. Leren in de praktijk: Bijvoorbeeld in proefprojecten met een gemeente die wil meereizen.

Het is een traject dat niet draait om technische kunstjes, maar om de mens. Om het besef dat de bewoner de échte klant is. En dat goed stratenwerk niet begint bij een bestek, maar bij begrip van de leefwereld van de wijk.

Waarom dit zo past binnen Toekomstgerichte Wijk

Het programma Toekomstgerichte Wijk draait om het versterken van de leefbaarheid, duurzaamheid en sociale kwaliteit van wijken, met oog voor wat de samenleving van morgen nodig heeft.

Het initiatief “Van straatmaker naar buurtmaker” is daar een schoolvoorbeeld van, omdat:

• Het de keten oprekt: Aannemers schuiven op van uitvoerders naar ontwikkelpartners die meedenken vóórdat de schop de grond in gaat.
• Het bewonersparticipatie serieus neemt: Niet als verplicht nummer, maar als waardevolle bron van ontwerpkwaliteit.
• Het sociaal en fysiek verbindt: Buitenruimte wordt gezien als motor voor gezondheid, veiligheid en ontmoeting.
• Het adaptief en duurzaam is: Klimaatadaptatie, hittestress, biodiversiteit en wateroplossingen krijgen een plek in het ontwerp én de uitvoering.
• Het de sector vernieuwt: Twee concurrerende partijen leren samen, innoveren samen en bouwen samen aan nieuwe dienstverlening.

Dit is precies wat toekomstgerichte wijken nodig hebben: vakmensen die niet alleen stenen leggen, maar waarde creëren.

Kijk vooruit: hoe ziet succes eruit?

Over twee jaar moet er een modulair dienstverleningspakket liggen waarin Fronik en Veekens voor elke gemeente een passend aanbod hebben: van een simpel straatje tot een complete wijkontwikkeling met participatie, leefbaarheidsdoelen en klimaatoplossingen.

En misschien nog wel belangrijker: medewerkers die zoveel gegroeid zijn in houding, empathie en vakmanschap dat bewoners het verschil voelen. Niet zomaar straatmakers, maar straatmakers-plus. Ontwerpers van leefbaarheid. Buurtmakers.

Dat is precies de beweging waar Toekomstgerichte Wijk voor staat.

Niet alleen bouwen aan mooie straten, maar aan betere wijken.
Niet alleen stenen leggen, maar verbinding leggen.
Niet alleen werken voor de wijk, maar met de wijk.