Duurzaam GWW in Molenwaard: samenwerken aan kwaliteit

Duurzaamheid in de grond-, weg- en waterbouw wordt vaak teruggebracht tot materiaalkeuzes of technische innovaties. Het project Venuslaan in de gemeente Molenwaard laat zien dat dit tekortschiet. Duurzaam GWW vraagt om een andere manier van samenwerken, aanbesteden en organiseren, waarbij duurzaamheid wordt behandeld als een volwaardig kwaliteitsaspect.

Deze publicatie van SBRCURnet beschrijft hoe de gemeente Molenwaard, samen met aannemers, adviseurs en kennispartners, het project Venuslaan heeft ingezet als pilot binnen het landelijke Praktijkprogramma Klimaatbestendige Stad en Duurzaam GWW. Niet als experiment aan de zijlijn, maar als leeromgeving midden in de dagelijkse praktijk.

Centraal in het project stond functioneel specificeren en innovatief aanbesteden. In plaats van dichtgetimmerde bestekken werd ruimte gelaten voor marktpartijen om zelf met oplossingen te komen. Instrumenten zoals de Omgevingswijzer en het Ambitieweb hielpen om duurzaamheid concreet te maken en bespreekbaar te houden tijdens ontwerp en uitvoering. Daarmee werd duurzaamheid niet een extra eis achteraf, maar onderdeel van het gesprek vanaf de start.

De praktijk bleek weerbarstig. Samenwerking vraagt tijd, vertrouwen en het loslaten van bekende rollen. Thema’s als kabels en leidingen, bewonersparticipatie en afstemming tussen disciplines bleken bepalend voor het succes. Juist deze niet-technische aspecten maakten duidelijk waar duurzame ambities vastlopen en waar ze versnellen.

Een belangrijke les uit Molenwaard is dat duurzaam GWW niet draait om één project of één maatregel. Het vraagt om structurele verankering in beleid, organisatie en vaardigheden. Trainingen Duurzaam GWW, het werken in bouwteams en het expliciet maken van ambities blijken randvoorwaardelijk om duurzaamheid van papier naar uitvoering te krijgen.

Deze publicatie is opgesteld door SBRCURnet, met inhoudelijke bijdragen van onder andere Building Changes, Megaborn, Van der Ven Aannemingsbedrijf en de gemeente Molenwaard. Het document biedt geen blauwdruk, maar wel een eerlijk beeld van wat werkt, wat schuurt en wat nodig is om duurzaam GWW daadwerkelijk onderdeel te maken van de dagelijkse praktijk.