14 oktober 2015

Daken zijn in steden jarenlang genegeerd. Ze deden hun werk, kostten geld en bleven buiten beeld. Dit kennispaper draait dat perspectief om. Het laat zien dat het daklandschap een enorme, grotendeels onbenutte kans is voor klimaatadaptatie, energie, leefkwaliteit en economische waarde.
In deze handreiking van SBRCURnet, opgesteld door Jasper Passtoors (Gemeente Amsterdam) met bijdragen van onder andere Gemeente Rotterdam, Building Changes en AT Osborne, wordt stap voor stap uitgewerkt hoe je als dakeigenaar toewerkt naar een duurzaam multifunctioneel dak. Niet door meteen een oplossing te kiezen, maar door eerst scherp te krijgen wat je doel is, wie er belang heeft en wat technisch écht kan.
Centraal staat een zesstappenaanpak: van wens naar doel, via omgevings- en stakeholderanalyse en technische beoordeling, naar een locatiespecifieke shortlist, een sluitende business case en uiteindelijk het gesprek met de markt. De rode draad is consequent: functioneel specificeren in plaats van dichtregelen. Door ambities te formuleren in plaats van bestekken, ontstaat ruimte voor betere integrale oplossingen.
Het document laat overtuigend zien dat multifunctionele daken meer zijn dan ‘groen erbij’. Combinaties van blauwe, groene, gele en rode functies versterken elkaar. Waterberging leidt tot verkoeling, verkoeling verhoogt de efficiëntie van zonnepanelen, en groen vergroot zowel de belevingswaarde als de vastgoedwaarde. Daarmee verschuift het dak van de kosten- naar de batenkant van de balans.
Praktijkvoorbeelden zoals het Polderdak in Amsterdam, de Dakakker in Rotterdam en de casus van een monumentaal pand aan de Prinsengracht maken duidelijk waar het schuurt. Technische aannames, zoals standaard dakbelastingen, blijken soms onnodig beperkend. Juist door het gesprek aan te gaan met constructeurs, verzekeraars en overheden ontstaan nieuwe oplossingsrichtingen.
Voor de Toekomstgerichte Wijk is dit kennispaper relevant omdat het laat zien hoe private investeringen publieke waarde kunnen opleveren. Klimaatbestendigheid, waterberging en stedelijk groen hoeven niet uitsluitend uit de openbare ruimte te komen. Mits goed georganiseerd kan het dak een volwaardig onderdeel worden van het stedelijk systeem.
Het doel van deze publicatie is niet om één type dak te promoten, maar om het proces te verbeteren waarmee keuzes worden gemaakt. Wie dit stappenplan volgt, koopt geen product, maar organiseert een traject dat leidt tot betere, toekomstbestendige daken.
Gezamenlijk werken we aan een klimaatbestendige toekomst voor onze wijken. Door de krachten te bundelen en kennis te delen, streven we naar een gezonde leefomgeving met gelukkige bewoners.
Het programma Toekomstgerichte Wijk wordt georganiseerd door Building Changes, MKB lnfra, Straatwerk Nederland en Hogeschool van Amsterdam. TKI Bouw en Techniek is financier.
